Sakız
Sakızımız malesef henüz Çeşme'den gelmiyor! Çeşme'deki üretimi heyecanla takip etmekle beraber şimdilik güvenilir ve tedariği sürdürülebilir tek kaynak olan Yunanistan'ın Sakız adasından getirttiğimiz sakızları kullanıyoruz.
Sakız, yüzlerce yıldır sakız reçinesi ve sakız yağı şeklinde, ilaç, kozmetik, boya, gıda ve içki sanayinde kullanılmaktadır. Roma döneminde yemek sonrası kullanılan kürdanlar sakız ağacının yapılmaktaydı. Sakız bitkisi, 4-5 metre boyda, yaprak dökmeyen yeşil ağaçcık veya çalı şeklindedir. Kökleri 20-25 metre derinliğe kadar uzanabilir, bu nedenle kuraklığa ve tuza dayanıklıdır, arazi yangını gibi kötü afetlerde bile kısa sürede ayağa kalkıp kendini yeniler. Yavaş gelişir ve 100 yıldan fazla yaşar. 5-6 yaşından itibaren sakız salgılar, 15 yaşında en verimli dönemine ulaşıp bitki başına 1-2 kilo sakız verir. Sakız ağacı Fas’tan İber Yarımadası’na, Fransız Rivierası’ndan Kanarya Adaları’na kadar pek çok coğrafyada görülmesine rağmen benzersiz reçinesini bizlere sadece ve sadece anavatanı olan Çeşme-Alaçatı ve karşısındaki Sakız Adasında sunar.
Hasat zamanı olan yaz aylarında ağaç gövdesinin kabuğuna atılan çiziklerden reçine kıvamında renksiz, saydam bir sıvı akar, bu sıvıya pıhtılaştığında sakız denir. Hasat edilen sakız; toz, toprak, taş gibi yabancı maddelerden temizlenir, içine sabun tozu konmuş olan soğuk suda çalkalanır, temiz suda durulanarak, bez üzerine kurutulmak üzere serilir, kuruyan sakızların üzerine yapışmış olan yabancı maddeler bıçak ile kazınıp temizlenir. Temizleme sonrası sakız damlaları irilik ve boylarına göre İri Gözyaşı, Ufak Gözyaşı gibi isimlerle gruplandırılıp pazara sunulur.
Sakız pahalı ve nadir bir zirai üründür. Baharatçı dükkanlarında kilosunun 500-600 TL arasında fiyat bulmasına rağmen maalesef Sakız adasında yapılan üretimin yanında ülkemizdeki üretim yok denecek kadar azdır. Son yıllarda Tema Vakfı ve bazı duyarlı sanayicilerimizin önayak olduğu Çeşmedeki aşılama ve yeni fidan dikim (plantasyon) çalışmaları bu konuda bizleri ümitlendiriyor.
